Polska: Pilna przejściowa opinia w sprawie projektu ustawy o przywróceniu prawa do niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego na podstawie prawa przez uregulowanie skutków uchwał Krajowej Rady Sądownictwa podjętych w latach 2018–2025

Niniejsza opinia koncentruje się przede wszystkim na kwestiach budzących największe wątpliwości z punktu widzenia zgodności z zasadą państwa prawa oraz międzynarodowymi standardami ochrony praw człowieka, w tym na skutkach prawnych uchwał Krajowej Rady Sądownictwa (dalej: „KRS”) w składzie ukształtowanym na podstawie ustawy o KRS z 2011 r., zmienionej ustawą z 8 grudnia 2017 r., a także na statusie „sędziów” powołanych lub awansowanych przez ten organ oraz skutkach wydanych przez nich orzeczeń. W szczególności niniejsza pilna przejściowa opinia odnosi się do proporcjonalności środków przewidzianych w projekcie ustawy w celu przywrócenia praworządności i zapewnienia prawidłowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Polsce, przy jednoczesnym zagwarantowaniu dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz zgodności ze standardami prawa do rzetelnego procesu. Mając świadomość, że rozwiązanie innych zasadniczych problemów związanych z praworządnością w Polsce wymagałoby znacznie szerszych reform, ODIHR w niniejszej analizie skupia się wyłącznie na kluczowych aspektach projektu ustawy przekazanego do oceny. Bardziej kompleksowa i szczegółowa analiza może zostać przedstawiona na późniejszym etapie; może ona rewidować niektóre wstępne ustalenia i rekomendacje zawarte w niniejszej pilnej przejściowej opinii oraz przedstawiać ostateczną ocenę zgodności proponowanych środków z międzynarodowymi standardami ochrony praw człowieka i zobowiązaniami OBWE w wymiarze ludzkim. Brak uwag na temat niektórych przepisów ustawy nie powinien być interpretowany jako ich aprobata, a treść niniejszej pilnej przejściowej opinii nie wyklucza jakichkolwiek ustnych uwag lub pisemnych analiz i zaleceń, jakie ODIHR może przedstawić w przyszłości.